Van nửa (half-valve) trên cây harmonica diatonic 10 lỗ.

Địa điểm mạng của nhà sáng chế PT Gazell:

http://www.ptgazell.com/

Đoạn phim giới thiệu về khả năng của cây kèn diatonic 10 lỗ đã được gắn van nửa (không những bend mà còn dip bend để chơi chromatic):

Nếu xét về độ to và độ đẹp thì có lẽ không bằng overbend, nhưng về mặt khả thi cho đông đảo người chơi thì hơn hẳn, ít nhất là việc người ta có thể tự gắn van. Mình sẽ thử trên cây Easy Rider xem sao. Nếu được thì lại thêm ưu điểm kèn rẻ tiền. Đã thử trên cây Golden Cup, tuy không tốt lắm nhưng ít ra cũng ra âm chromatic.

Cây kèn mà có thể overbend được không những phải đắt tiền mà còn phải được chỉnh sửa tương đối công phu.

Về tốc độ chơi chromatic thì van nửa có lẽ khá hơn kèn ghép (điều kiện là người chơi phải biết dip bend thành thạo cái đã), chưa kể là gọn nhẹ hơn. Dĩ nhiên thì chẳng thể đọ lại âm sắc và độ to rồi 🙂

Mặc dù mình rất thèm muốn một cây kèn Blues tốt, có thể chỉnh lại để chơi overbend, nhưng mình đành kiềm lòng lại vì lợi ích của mọi người. Nếu mình chơi cây kèn đắt quá thì người ta chỉ có thể đứng xa mà ngắm, mà trầm trồ “Ồ, anh ấy có cây kèn xịn quá!” chứ họ không thể thực hiện được.

(Thật ra mấy lời ở trên chỉ là ngụy biện cho túi tiền nhẹ tênh của mình thôi 😆 😆 😆 Bà con muốn nghĩ sao thì nghĩ 😆 )

Cập nhật 23/10/2013:

Một cây kèn thương mại của hãng Suzuki là cây ProMaster Valved MR-350V cũng dùng cùng nguyên lý van nửa.

Viết tiếp 5/2/2014:

Thật ra PT Gazell chỉ là người cải tiến thêm và thúc đẩy mạnh phương pháp này, còn nguồn gốc của nó có lẽ là từ trước nữa, trong đó không thể không nhắc đến Brendan Power.

Viết tiếp 13/2/2014:

Nguyên tắc hoạt động: Trên cây kèn Blues thường, nhất là kèn lởm, dỏm và cùi, không có overbend, một lỗ chơi chỉ có thể bend được một chiều hơi kiểu lưỡi gà kép, và vẫn có những nốt bị thiếu.

Bằng cách gắn van nửa, người ta giữ lại kiểu bend lưỡi gà kép mà dễ dàng và có âm sắc đẹp đã có trước đó, bổ sung thêm kiểu bend lưỡi gà đơn để bổ sung các nốt còn thiếu trên cây kèn diatonic lưỡi gà đơn, trong khi cấu tạo nguyên thủy của cây kèn không cần bị sửa đổi một cách sâu sắc.

Nguyên tắc gắn van như sau: trong một lỗ kèn diatonic lưỡi gà đơn, lưỡi gà nào mang nốt bình thường cao hơn thì lỗ của nó được gắn van.

Do chỉ một nửa số lỗ lưỡi gà là được gắn van, khác với gắn van hết tất cả các lỗ trên cây chromatic có cần bấm (full-valving), nên phương pháp này có tên là “half-valving” (gắn van nửa).

Vậy, cụ thể trên cây kèn Blues, các lỗ chơi từ 1 đến 6 có nốt hút cao hơn nốt thổi, nên tất cả các lỗ lưỡi gà hút ở các lỗ chơi này được gắn van, các lỗ lưỡi gà thổi được để trống; các lỗ chơi từ 7 đến 10 có nốt thổi cao hơn nốt hút, nên tất cả các lỗ lưỡi gà thổi ở các lỗ chơi này đều được gắn van, các lỗ lưỡi gà hút được để trống.

Do cấu tạo tất cả lưỡi gà cùng chiều hơi đều nằm cùng trên một tấm đế lưỡi gà ở cây kèn Blues, các lưỡi gà thổi đều nằm ở tấm đế trên, các lưỡi gà hút đều nằm ở tấm đế dưới, nên cách gắn van cũng khá dễ nhớ:

– một lỗ chơi chỉ có 1 van,

– tất cả các van đều nằm ở bên trên của hai tấm đế lưỡi gà,

– ở tấm đế dưới là các lỗ lưỡi gà 1 đến 6, vậy là nằm bên trong khoang lưỡi gà,

– ở tấm đế lưỡi gà trên là các lỗ lưỡi gà 7 đến 10, vậy là nằm bên ngoài khoang lưỡi gà.

Về cách bend lưỡi gà đơn, có nhiều nguồn, và cả bản thân mình, cho rằng hơi khác biệt so với bend lưỡi gà kép, và có khó hơn một chút, nốt dip bend lưỡi gà đơn cần được kiểm soát nhiều hơn để ổn định tốt. Động tác miệng lưỡi nói chung dường như nhấn mạnh ở phần trước của miệng hơn, so với phần sau của miệng (họng) ở bend lưỡi gà kép.

Về đặc điểm, phương pháp này khả thi hơn về mặt công nghệ, kể cả một người chơi cùi, hủi và lởm nhất cũng có thể tự độ được trên một cây dỏm không kém (là mình 😆 ), nhưng khó khăn hơn về kỹ thuật chơi so với các loại kèn chromatic khác, trong đó có kèn chromatic bend lưỡi gà kép hai chiều hơi. Mình chưa có kinh nghiệm thực tế về overbend nên chưa thể so sánh được. Tuy nhiên, chốn giang hồ Tây-Mĩ hiếm khi nhắc đến overbend trên một cây kèn lởm.

Điều này là không lạ. Được cái này, phải mất cái khác thôi 😀 Muốn kèn hiệu hở? Xì thêm tiền ra đi cưng 😀 .

Đăng bởi HarmonicaFreshman

Ờ-bao-tờ du

Tham gia bình luận

2 bình luận

  1. He he túi tiền anh nhẹ tênh, túi tiền em trống rỗng luôn 😀
    Em không biết gì về kèn Blues hết nhưng mà nghe có vẻ hay đó ạ 🙂

Bạn nghĩ gì về bài viết này?

Trả lời ZansLong Hủy trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: